Fara beint í efni
EN – English

Um vefinn

Nafnmyndaskrá Gegnis: mannanöfn, skipulagsheildir, efnisorð og landfræðiheiti.

Skráin er unnin af upplýsingatæknihópi Landsbókasafns Íslands – Háskólabókasafns. Hún er tvískipt, í efnisorð og heiti, og velja þarf annað hvort í valmyndinni.

Skráin er dregin vikulega út úr nafnmyndaskrá Gegnis. Það er því tryggt að hún endurspegli valorð í Gegni eins vel og unnt er. Hún er í stöðugri vinnslu.

Efnisorð

Undir Efnisorð má finna bæði eiginleg efnisorð (topical terms) og landfræðiheiti (geographic names). Efnisorðin eru byggð á Kerfisbundnum efnisorðalykli (Þórdís T. Þórarinsdóttir og Margrét Loftsdóttir, 3. útg. 2001) með áorðnum breytingum sem samþykktar hafa verið í efnisorðaráði. Efnisorðaráð hefur starfað á vegum Landskerfis bókasafna frá árinu 2004. Í því sitja Berglind Hanna Jónsdóttir, Guðný Ragnarsdóttir, Ragna Steinarsdóttir og Þórdís T. Þórarinsdóttir.

Fjöldi efnisorða
Efnisorð Frávísanir Samtals Síðast uppfært
20.599 11.936 32.535 16. nóvember 2026

Heiti

Undir Heiti eru mannanöfn og skipulagsheildir. Umsjón með nafnmyndaskrá fyrir slík heiti í Gegni er í höndum Landsbókasafns Íslands – Háskólabókasafns. Aðaláhersla er lögð á íslensk heiti. Flestir Íslendingar sem skráðir eru fyrir efni í Gegni eru í nafnmyndaskránni með ártölum og/eða nánara auðkenni, oftast starfsheiti.

Nafnmyndafærslur fyrir erlend mannanöfn eru gerðar þegar vísa þarf frá mismunandi rithætti eða dulnefnum. Flestar erlendar nafnmyndir eru tengdar við nafnmyndaskrá Library of Congress í Gegni og eru þar af leiðandi ekki hluti af Lykilskrá. Í gegnum tíðina hefur aðaláhersla verið lögð á nafnmyndafærslur fyrir mannanöfn en skipulagsheildir hafa setið á hakanum. Þær hafa þó verið gerðar jafnóðum í seinni tíð en nokkuð vantar af færslum fyrir eldri skipulagsheildir.

Fjöldi heita
Heiti Frávísanir Samtals Síðast uppfært
92.068 9.646 101.714 16. nóvember 2026

Notkun

Hægt er að leita eftir stafrófsröð („byrjar á“) eða í orðaleit („inniheldur“). „Er nákvæmlega“ færir þig beint í viðkomandi stigveldi ef samsvarandi leitarorð finnst. Plúsmerki (+) aftan við efnisorð gefur til kynna að fleiri þrengri heiti sé að finna þar undir. Vikorð, þau orð sem vísað er frá, eru yfirstrikuð, bæði efnisorð og heiti. Öruggast er að leita að mannanöfnum í orðaleit.

Ný útgáfa af Lykilskrá leit dagsins ljós í byrjun árs 2023. Helstu breytingar eru þær að bætt var við landfræðiheitum og heitum á skipulagsheildum. Undir skipulagsheildir fellur fleira en stofnanir og fyrirtæki, meðal annars mannvirki, hljómsveitir, kórar og skip. Undir landfræðiheiti falla meðal annars vegir, brýr, jarðgöng og býli.